Contents

# Từ điển thuật ngữ tổng quát

Từ điển thuật ngữ này có các giải thích về một số thuật ngữ quan trọng bạn sẽ gặp trong LibreOffice.

Hãy dùng từ điển thuật ngữ để tra cứu thuật ngữ lạ mà bạn gặp trong bất cứ ứng dụng LibreOffice nào.

### Trình đơn ngữ cảnh

To activate the context menu of an object, first click the object with the left mouse button to select it, and then, while holding down the Ctrl key or the Command and Option keys, click the mouse button again click the right mouse button. Some context menus can be called even if the object has not been selected. Context menus are found just about everywhere in LibreOffice.

## ASCII

Viết tắt đại diện American Standard Code for Information Interchange (mã tiêu chuẩn Mỹ để trao đổi thông tin). ASCII là một bộ ký tự để hiển thị phông chữ trên máy tính cá nhân. Nó chứa 128 chữ, gồm chữ cái, chữ số, dấu chấm câu và ký hiệu. Bộ ASCII đã mở rộng chứa 256 ký tự. Mỗi ký tự có một số duy nhất đã gán, cũng như gọi như là Mã ASCII. (Ghi chú : ASCII không chứa ký tự có dấu phụ, v.d. để hiển thị tiếng Việt. Khuyên bạn sử dụng UTF-8.)

Khi viết trang HTML, bạn nên dùng chỉ những ký tự từ bộ ký tự ASCII 7-bit. Các ký tự khác (v.d. ký tự có dấu phụ) được xác định bằng mã riêng. Tuy nhiên, bạn có thể gõ các ký tự, chẳng hạn, tiếng Việt: LibreOffice sẽ tự động chuyển đổi thích hợp.

## Bookmark

A bookmark marks a position in a paragraph or a text selection for future reference. Bookmarks are listed in the Navigator. Click on a bookmark in Navigator to move the cursor directly to the bookmark location. A bookmark can also be used as a target for hyperlinks and cross-references, and exported to PDF files as a named destination.

## Bố trí Văn bản Phức tạp (CTL)

Ngôn ngữ có bố trí văn bản phức tạp (CTL: Complex Text Layout) có thể được phân biệt theo một hay tất cả của những tính năng này:

- Ngôn ngữ được viết bằng ký tự hay hình tượng được cấu thành bằng vài phần khác nhau.

- Văn bản được viết theo hướng bên phải sang trái.

Hiện thời, LibreOffice hỗ trợ những ngôn ngữ CTL này: tiếng Hin-đi, tiếng Thái, tiếng Do Thái và tiếng A Rập.

Enable CTL support using LibreOffice - Preferences Tools - Options - Languages and Locales - General.

## Chapter

The word chapter in LibreOffice refers to any paragraph or paragraph style with its outline level set to 1. The outline level is set in the Outline & List tab of the Paragraph dialog. A chapter is also a heading, because its outline level is not [None].

## Cơ sở dữ liệu quan hệ

Cơ sở dữ liệu quan hệ (relational database) là một nhóm mục dữ liệu được tổ chức thành một tập hợp các bảng được diễn tả hình thức từ chúng người dùng có thể truy cập hay sắp đặt lại dữ liệu bằng nhiều cách khác nhau, không cần tổ chức lại các bảng của cơ sở dữ liệu.

Hệ thống quản lý cơ sở dữ liệu quan hệ (RDBMS: Relational DataBase Management System) là một chương trình cho bạn có khả năng tạo, cập nhật và quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ. RDBMS chấp nhận các câu lệnh SQL được người dùng nhập hoặc nằm trong ứng dụng, để tạo, cập nhật hay cung cấp truy cập đến cơ sở dữ liệu.

Lấy thí dụ về cơ sở dữ liệu quan hệ: một cơ sở dữ liệu chứa các bảng Khách, Mua và Đơn hàng gửi. Trên bảng Đơn hàng gửi, không có dữ liệu về khách hàng hay cách mua mục; tuy nhiên, bảng chứa các tham chiếu thông qua liên kết quan hệ, hoặc quan hệ, đến các trường tương ứng trên bảng Khách và Mua (v.d. trường Mã Khách từ bảng Khách).

## Cơ sở dữ liệu/máy phục vụ SQL

Cơ sở dữ liệu SQL là một hệ thống cơ sở dữ liệu cung cấp giao diện SQL. Cơ sở dữ liệu SQL thường dùng trên mạng máy khách/phục vụ trên đó các trình khách khác nhau sẽ truy cập cùng một máy phục vụ trung ương (v.d. máy phục vụ SQL), vì thế nó cũng được gọi là cơ sở dữ liệu máy phục vụ SQL, nói tắt máy phục vụ SQL.

Trong LibreOffice, bạn có khả năng hợp nhất các cơ sở dữ liệu SQL bên ngoài. Chúng có thể nằm trên đĩa cứng, cũng như trên mạng. Truy cập được thông qua ODBC, JDBC, hoặc trình điều khiển sở hữu có sẵn trong LibreOffice.

## DDE

DDE đại diện Dynamic Data Exchange (trao đổi dữ liệu động), phần mềm đi trước OLE (Object Linking and Embedding: liên kết và nhúng đối tượng). Dùng DDE, đối tượng được liên kết bằng tham chiếu, không phải nhúng.

Bạn có thể tạo một liên kết DDE bằng thủ tục này: chọn một số ô từ bảng tính Cac, sao chép chúng sang bảng nháp, sau đó chuyển đổi sang bảng tính khác và chọn lệnh Sửa > Dán đặc biệt. Bật tùy chọn Liên kết để chèn nội dung dạng liên kết DDE. Khi kích hoạt liên kết như vậy, vùng ô đã chèn sẽ được đọc từ tập tin gốc.

## Focus

In a form document, a control must receive focus from the user in order to become active and perform its tasks. For example, users must give focus to a text box in order to enter text into it.

There are several ways to give focus to a control:

- Designate the control with a mouse or any pointing device.

- Navigate from one control to the next with the keyboard. The document's author may define a tabbing order that specifies the order in which controls will receive focus if the user navigates the document with the keyboard. Once selected, a control may be activated by some other key sequence.

- Select a control through an access key (sometimes called "keyboard shortcut" or "keyboard accelerator").

## Half-width and Full-width Characters

Half-width and full-width are properties used to differentiate characters used by some East Asian languages and scripts, mainly Chinese, Japanese, and Korean (CJK).

The Han characters, Hiragana and Katakana characters, as well as Hangul characters used by these scripts are usually of square shape, and on fixed-width (monospace) display they occupy space of two Latin/ASCII characters. They are therefore called full-width characters, while the letters in Latin alphabet, digits, and punctuation marks included in ASCII character set are called half-width characters.

For historical reasons, a set of square-shaped Latin letters, digits, and punctuation marks are also defined and used in CJK typography, in addition to or in place of their half-width counterparts. They are called full-width forms. Similarly, there are also half-width forms of the usually full-width Katakanas and Hangul Jamos, and they have narrower shapes instead of square ones. A character's half-width and full-width forms are essentially two ways of writing the same character, just like uppercase and lowercase forms of Latin alphabet. LibreOffice supports conversion between half-width and full-width, as well as ignoring width difference when matching text strings.

## Heading

Any paragraph with an outline level different than [None] is a heading.

The paragraph styles named “Heading N” (where N is a number from 1 to 10) have their outline level set by default to the number that corresponds to the number in the paragraph style name. For example, the paragraph style “Heading 2” has outline level 2. Each of the “Heading N” paragraph styles is a heading because they have an outline level different than [None]. If the outline level of a paragraph or its paragraph style (e.g., “Heading 2”) is changed to [None], then the paragraph is no longer a heading. The name of the paragraph style has no consequence for whether a paragraph is a heading or not; only the outline level is relevant.

## IME

IME đại diện Input Method Editor (bộ chỉnh sửa phương pháp nhập), một chương trình cho phép người dùng nhập ký tự phức tạp của bộ ký tự khác Phương Tây, dùng bàn phím chuẩn (v.d. VietIME « http://vietime.sourceforge.net/usage.html »).

## JDBC

Bạn có thể sử dụng API kiểu Java Database Connectivity (JDBC: khả năng kết nối cơ sở dữ liệu Java) để kết nối đến cơ sở dữ liệu từ LibreOffice. Các trình điều khiển JDBC được ghi bằng ngôn ngữ lập trình Java nên không phụ thuộc vào nền tảng.

## Khoá chính

Khoá chính (primary key) là cái nhận diện duy nhất cho trường cơ sở dữ liệu. Chức năng nhận diện duy nhất trường cơ sở dữ liệu được dùng trong cơ sở dữ liệu quan hệ, để truy cập đến dữ liệu nằm trên bảng khác. Nếu tham chiếu đến khoá chính của bảng khác, nó được gọi là khoá ngoại (foreign key).

Trong LibreOffice, bạn xác định khoá chính trong ô xem thiết kế của bảng, bằng cách chọn lệnh thích hợp trong trình đơn ngữ cảnh của phần đầu hàng cho trường đã chọn.

## Liên kết

The External Links command is found in the Edit menu. The command can only be activated when at least one link is contained in the current document. When you insert a picture, for example, you can either insert the picture directly into the document or insert the picture as a link.

Khi đối tượng được chèn trực tiếp vào tài liệu, kích cỡ tài liệu sẽ tăng theo (ít nhất) kích cỡ theo byte của đối tượng đó. Bạn có thể lưu tài liệu rồi mở nó trên máy tính khác, vì đối tượng đã chèn vẫn còn nằm trong tài liệu, ở cùng vị trí.

Tuy nhiên, nếu bạn chèn đối tượng dạng liên kết, chương trình chỉ chèn một tham chiếu đến tên tập tin của đối tượng đó. Kích cỡ tập tin của tài liệu sẽ tăng chỉ theo kích cỡ của đường dẫn và tham chiếu (rất ít). Nếu bạn mở tài liệu đó trên máy tính khác, tài liệu sẽ không hiển thị đối tượng đã chèn, nếu tài liệu không thể tìm tập tin đã liên kết bằng cách theo liên kết đó. Thí dụ : nếu bạn chèn một liên kết là địa chỉ URL trên Internet, bất cứ máy tính nào có thể tìm tập tin đã liên kết, miễn là nó có kết nối tới Internet, và máy phục vụ chứa tập tin cũng có kết nối. Tuy nhiên, nếu liên kết tham chiếu đến tập tin nằm trên ổ đĩa rời không hiện thời được gắn kết, hoặc trên máy tính nằm ở sau tường lửa riêng và người dùng truy cập từ bên ngoài ... nếu liên kết tham chiếu đến tập tin nằm trên bất cứ thiết bị nào không thể hiện thời truy cập được, chương trình không thể nạp đối tượng trong tài liệu. Cũng khuyên bạn dùng địa chỉ URL đầy đủ, không phải địa chỉ tương đối (v.d. « ../../thư_mục/tên_tập_tin ») mà không có nghĩa cho máy tính khác.

Use Edit - External Links to see which files are inserted as links. The links can be removed if required. This will break the link and insert the object directly.

## Lưu tương đối hay tuyệt đối

In various dialogs (for example, Tools - AutoText) you can select whether you want to save files relatively or absolutely.

Lưu tương đối thì các tham chiếu đến đồ họa nhúng hay đối tượng khác trong tài liệu sẽ được lưu tương đối với vị trí trong hệ thống tập tin. Trong trường hợp này, không phụ thuộc vào nơi ghi lưu cấu trúc thư mục đã tham chiếu. Các tập tin sẽ được tìm bất chấp vị trí, miễn là tham chiếu nằm trên cùng một ổ đĩa hay khối tin. Đây là quan trọng nếu bạn muốn công bố tài liệu cho máy tính khác có cấu trúc thư mục, tên ổ đĩa hay tên khối tin có thể khác. Cũng khuyên bạn lưu tương đô nếu bạn muốn tạo một cấu trúc thư mục trên máy phục vụ Internet.

Thích lưu tuyệt đối thì mọi tham chiếu đến tập tin khác sẽ cũng được xác định là tuyệt đối, dựa vào ổ đĩa, khối tin hay thư mục gốc tương ứng. Lợi ích là tài liệu chứa các tham chiếu có thể được di chuyển sang thư mục khác, còn tham chiếu vẫn hợp lệ.

## Numeral System

A numeral system is determined by the number of digits available for representing numbers. The decimal system, for instance is based on the ten digits (0..9), the binary system is based on the two digits 0 and 1, the hexadecimal system is based on 16 digits (0...9 and A...F).

## Nút xoay

1. Đối với điều khiển biểu mẫu, cái nút xoay là một thuộc tính của trường kiểu con số, tiền tệ, ngày tháng hay thời gian. Bật thuộc tính « Nút xoay » thì trường đó hiển thị một cặp ký hiệu có mũi tên chỉ tới hướng đối diện, hoặc nằm ngang hay nằm dọc.

2. In the Basic IDE, a spin button is the name used for the numerical field together with the two arrow symbols.

You can type a numerical value into the field next to the spin button, or select the value with the Up Arrow or Down Arrow symbols on the spin button. On the keyboard you can press the Up Arrow and Down Arrow keys to increase or reduce the value. You can press the Page Up and Page Down keys to set the maximum and minimum value.

If the field next to the spin button defines numerical values, you can also define a measurement unit, for example, 1 cm or 5 mm, 12 pt or 2".

## ODBC

Open Database Connectivity (ODBC: khả năng kết nối cơ sở dữ liệu mở) là một tiêu chuẩn giao thức cho phép ứng dụng truy cập đến hệ thống cơ sở dữ liệu. Ngôn ngữ truy vấn được dùng là SQL (Structured Query Language: ngôn ngữ truy vấn có cấu trúc). Trong LibreOffice, bạn có thể xác định cho mỗi cơ sở dữ liệu có nên sử dụng lệnh SQL để chạy tru vấn hay không. Hoặc bạn cọ thể sử dụng trợ giúp tương tác để xác định truy vấn bằng cú nhấn chuột, truy vấn mà LibreOffice sẽ tự động dịch sang SQL.

The 32bit ODBC functions required here can be installed on your system at any time with the help of the setup program supplied with your database. You can then amend the properties through the Control Panel.

## OLE

Đối tượng kiểu Object Linking and Embedding (OLE: liên kết và nhúng đối tượng) có thể được liên kết đến tài liệu đích, cũng có thể nhúng. Chức năng nhúng thì chèn vào tài liệu đích một bản sao của đối tượng và chi tiết về chương trình nguồn. Nếu bạn muốn chỉnh sửa đối tượng, đơn giản hãy kích hoạt chương trình nguồn bằng cách nhấn đôi vào đối tượng.

If an OLE object is linked to a target document, then the target document must be available in the location specified in the link. Deleting or moving the target document will make it impossible to open the linked OLE object. You can use the Save URLs relative to file system option in the General section of Load/Save Options to configure your system to save links relative to your filesystem.

## OpenGL

OpenGL đại diện một ngôn ngữ đồ họa ba chiều được phát triển đầu tiên bởi SGI (công ty Silicon Graphics Inc). Thường dùng hai phương ngôn khác nhau của ngôn ngữ này: Microsoft OpenGL, được phát triển để sử dụng dưới Windows NT, và Cosmo OpenGL được SGI tạo. Phương ngôn sau đại diện một ngôn ngữ đồ họa độc lập, thích hợp với mọi nền tảng và mọi kiểu máy tính, ngay cả dùng được trên máy tính không có phần cứng đồ họa đặc biệt.

## PNG

Portable Network Graphics (PNG: đồ họa mạng di động) là một định dạng tập tin đồ họa. Người dùng có thể chọn hệ số nén để nén tập tin, và khác với định dạng JPEG, tập tin PNG không mất dữ liệu trong khi nén. Định dạng PNG cũng là định dạng tự do, khác với định dạng GIF.

## Page line-spacing (register-true)

In LibreOffice, the register-true feature is called Page line-spacing.

Page line-spacing refers to the coincident imprint of the lines within a type area on the front and the back side of a page. The page line-spacing feature makes a page easier to read by preventing gray shadows from shining through between the lines of text. The page line-spacing term also refers to lines in adjacent text columns, where lines in different columns use the same vertical grid, thereby aligning them vertically with each other.

Page line-spacing printing is particularly useful for documents that will have two pages set next to each other (for example, in a book or brochure), for multi-column layouts, and for documents intended for double-sided printing.

## RTF

Rich Text Format (RTF: định dạng văn bản phong phú) là một định dạng tập tin được phát triển để trao đổi tập tin văn bản. Một tính năng đặc biệt là mã định dạng được chuyển đổi sang thông tin văn bản có thể đọc trực tiếp. Tiếc là, so với các định dạng tập tin khác, thủ tục này tạo tập tin hơi lớn. (Tập tin RTF có khả năng hiển thị văn bản có kiểu dáng, v.d. in đậm, nghiêng và màu sắc: khác với nhập thô.)

## SQL

Structured Query Language (SQL: ngôn ngữ truy vấn có cấu trúc) là một ngôn ngữ được dùng cho truy vấn cơ sở dữ liệu. Trong LibreOffice, bạn có thể tạo truy vấn hoặc theo SQL hoặc một cách tương tác bằng con chuột.

## Thả neo

Some windows in LibreOffice, for example the Styles window and the Navigator, are "dockable" windows. You can move these windows, re-size them or dock them to an edge. On each edge you can dock several windows on top of, or alongside each other; then, by moving the border lines, you can change the relative proportions of the windows.

To undock and re-dock, holding down the Command Ctrl key, double-click a vacant area in the window. In the Styles window, you can also double-click a gray part of the window next to the icons, while you hold down the Command Ctrl key.

## Thảo neo (Tự động ẩn)

Trên bất cứ cạnh cửa sổ nào có cửa sổ khác thả neo, bạn sẽ thấy cái nút cho phép bạn hiển thị hay ẩn cửa sổ đó.

- Nếu bạn nhấn vào cái nút trên cạnh cửa sổ để hiển thị cửa sổ, cửa sổ sẽ còn lại hiện rõ đến khi bạn tự ẩn nó lại (dùng cùng một cái nút).

- Nếu bạn hiển thị cửa sổ bằng cách nhấn vào viền cửa sổ, không phải cái nút, thì bạn kích hoạt chức năng Tự động ẩn. Chức năng tự động ẩn cho phép bạn hiển thị tạm thời một cửa sổ bị ẩn bằng cách nhấn vào cạnh của nó. Khi bạn nhấn vào tài liệu, cửa sổ thả neo sẽ ẩn lại.

## Định chỗ

Định chỗ (kern, kerning) có nghĩa là tăng hay giảm khoảng cách giữa cặp chữ để tạo văn bản đẹp hơn.

Bảng định chỗ (kerning table) chứa thông tin về những cặp chữ nào cần thiết thêm khoảng cách. Bảng như vậy thường là thành phần của phông chữ.

## Định dạng

Định dạng tham chiếu đến bố trí trực quan của văn bản, dùng chương trình xử lý từ hay DTP. Gồm có xác định định dạng tờ giấy, các viền của trang, các phông chữ và hiệu ứng phông, cũng như khoảng thụt lề và giãn cách. Bạn có khả năng định dạng văn bản một cách trực tiếp hoặc bằng kiểu dáng được LibreOffice cung cấp.

## Định dạng kiểu trực tiếp và kiểu dáng

A style is a set of formatting attributes, grouped and identified by a name (the style name). When you apply a style to an object, the object is formatted with the set of attributes of the style. Several objects of same nature can have the same style. As consequence, when you change the set of formatting attributes of the style, all objects associated with the style also change their formatting attributes accordingly. Use styles to uniformly format a large set of paragraphs, cells, and objects and better manage the formatting of documents.

When you do not use styles, and apply formatting attributes to parts of text directly, this is called Direct formatting (also called manual formatting). The formatting is applied only to the selected area of the document. If the document has several paragraphs, frames, or any other object, you apply direct formatting on each object. Direct formatting is available with the Format menu and with the Formatting toolbar.

A direct formatting attribute applied on a object overrides the corresponding attribute of the style applied to the object.

## Đối tượng

Đối tượng là một phần tử trên màn hình mà chứa dữ liệu. Nó cũng có thể tham chiếu đến dữ liệu của ứng dụng, v.d. văn bản hay đồ họa.

Đối tượng không phụ thuộc vào nhau, không ảnh hướng đến nhau. Đối tượng chứa dữ liệu thì có thể được dán lệnh riêng. Chẳng hạn, đối tượng kiểu đồ họa có các lệnh để chỉnh sửa ảnh, còn bảng tính chứa các lệnh tính toán.

In a text document, an object might be a table, an image, a chart, or a text box. In a presentation document, an object might be a slide, a shape, an image, or a text box. In a PDF document, an object might be a page, a form field, or an annotation.

Overall, objects provide a way to organize and manipulate different elements within a document, making it easier to work with and customize the document.

## Đối tượng Bézier

Phát triển bởi nhà toán học Pháp, Pierre Bézier, một đường cong Bézier là một đường cong được định nghĩa toán học mà được dùng trong ứng dụng đồ họa hai chiều. Đường cong được xác định bằng bốn điểm: vị trí đầu tiên, vị trí cuối cùng và hai vị trí ở giữa. Cũng có thể sửa đổi đối tượng Bézier bằng cách di chuyển điểm bằng con chuột (nhấn vào rồi kéo).

Please support us!